Πολλά παιδιά περνούν περιόδους κατά τις οποίες τρώνε τα νύχια τους. Κάθονται μπροστά στην τηλεόραση ή στο κρεβάτι τους, την ώρα του μεσημεριανού ή του βραδινού ύπνου, τρώγοντας μετά μανίας το ένα νύχι μετά το άλλο. Οι γονείς που τα συλλαμβάνουν να επιδίδονται σε αυτή την… ασχολία γίνονται έξω φρενών!

Δεν μπορούν να αντισταθούν στον πειρασμό να αρπάξουν το χέρι του παιδιού τους και να το απομακρύνουν βίαια από το στόμα του. Ή λένε: «Καλά δεν πονάς με αυτό που κάνεις;»  Το παιδί με ένα νεύμα του κεφαλιού του, συνεχίζει να ψάχνει κάποιο αφάγωτο πετσάκι. Οι γονείς κάνουν φιλότιμες προσπάθειες να συγκρατηθούν, αλλά δεν αντέχουν και ξεστομίζουν το επόμενο σχόλιο: «Θυμάσαι που την τελευταία φορά μάτωσες το δάκτυλό  σου;»

Το πιτσιρίκι συνεχίζει να κουνάει σιωπηλό το κεφάλι. Τώρα όμως κουνιέται ελαφρά μπρος-πίσω τα μάτια του είναι απλανή και κοιτάζουν πέρα μακριά το άπειρο. Οι γονείς νοιώθουν αποξενωμένοι, σχεδόν ζηλεύουν. Ίσως ξαναπροσπαθήσουν, μάταια τις πιο πολλές φορές, να μη προβούν σε άλλα σχόλια. Τελικά σε μια ύστατη προσπάθεια να σταματήσει αυτή τη συμπεριφορά και να ανακτήσει την επαφή του με το παιδί, ο γονιός ξεσπάει: «Επιτέλους, σταμάτα!»

Τα μάτια του παιδιού ζωντανεύουν. Σταματάει την πράξη και κοιτάζει κατάματα το γονιό, σα να θέλει να ρωτήσει: «Υπάρχει πρόβλημα;» Αυτόματα το σαλιωμένο δάκτυλό του κατευθύνεται πάλι προς το στόμα του. Αυτή τη φορά προσπαθεί να συγκρατηθεί. Φέρνει απρόθυμα το χέρι του κάτω και προσπαθεί να καθίσει πάνω του. Ανυπομονεί να λήξει το επεισόδιο. Όταν η μητέρα η ο πατέρας βγει από το δωμάτιο, το παιδί ανακουφίζεται. Ξαναρχίζει την προσπάθεια ανακάλυψης κάποιου ακόμα…ανέπαφου νυχιού.

Με τις διαμαρτυρίες τους οι γονείς ενίσχυσαν την αντίδρασή του αυτή, μετατρέποντάς της από ασυνείδητη ρυθμιστική συμπεριφορά (που του χρησιμεύει για να παρηγορήσει, να ηρεμήσει ή να ελέγξει τον εαυτό του) σε ενσυνείδητη συμπεριφορά, την οποία τώρα το παιδί χρησιμοποιεί ως μέσο αντίστασης ενάντια στην ανεπιθύμητη και αδικαιολόγητη εισβολή του γονιού.

Με τον τρόπο αυτό οι πιο πολλές συνήθειες γίνονται καθεστώς. Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε βιώσει την ίδια επίθεση από τους γονείς μας. Όταν βλέπουμε αυτή τη συμπεριφορά απομόνωσης σε ένα παιδί, είναι στ΄ αλήθεια πολύ δύσκολο να αντισταθούμε να επέμβουμε και να έρθουμε σε επαφή μαζί του. Οι γονείς αλλά και οι άλλοι στο περιβάλλον του παιδιού, θεωρούν αυτή τη συμπεριφορά ως μια ένδειξη ότι το παιδί είναι «καταπιεσμένο». Τους φαίνεται πιο πιθανό να πιστέψουν ότι μόνο ένα αφρόντιστο, μοναχικό παιδί μπορεί να συνεχίζει να φέρεται έτσι.

Αυτό δεν είναι αλήθεια. Το πιπίλισμα του δαχτύλου, η ονυχοφαγία, το κούνημα του σώματος μπρός –πίσω κι ένα σωρό άλλες συμπεριφορές είναι εξαιρετικά προσωπικά και υποβοηθητικά μέσα τόνωσης, αναγκαία στα περισσότερα παιδιά, όπως και σε πολλούς ενηλίκους μερικές φορές. Κατά τη διάρκεια πολύ συγκεκριμένων φάσεων στην ανάπτυξη ενός παιδιού, τείνουν να εμφανίζονται ξανά. Είναι πιθανό να εδραιωθούν ως συνήθειες όταν ο έξω κόσμος απορρίπτει το παιδί και προσπαθεί να εισβάλλει στον προσωπικό του χώρο.


Τι μπορείτε να κάνετε

  • Παρατηρήστε σε ποιες περιπτώσεις το παιδί τρώει τα νύχια του, π.χ. όταν βαριέται, όταν βλέπει τηλεόραση, όταν το μαλώνετε, όταν είναι αγχωμένο ή στενοχωρημένο.
  • Μη γκρινιάζετε ή τιμωρείτε το παιδί σας επειδή δαγκώνει τα νύχια του. Καλύτερα να κρατήσετε ουδέτερη στάση. Μη μπείτε σε μάχη μαζί του γιατί είναι σίγουρο ότι θα χάσετε. Επιπλέον, θα αυξηθεί το άγχος του και θα πετύχετε εντελώς αντίθετο αποτέλεσμα. Το παιδί θα σταματήσει να δαγκώνει τα νύχια του μόνο αν πραγματικά θέλει το ίδιο να σταματήσει να το κάνει.
  • Διατηρήστε τα νύχια των παιδιών κοντά κομμένα, έτσι ώστε να μην υπάρχουν άκρες να δαγκώσουν. Επίσης, χρησιμοποιήστε μια ενυδατική κρέμα χεριών για να διατηρούνται τα ενυδατωμένα, και να μην δημιουργούνται πετσάκια, τα οποία αρέσουν και αυτά στα παιδιά να τα δαγκώνουν. Όταν το βλέπετε να τρώει τα νύχια του, προσπαθήστε να του τραβήξετε την προσοχή με κάτι ενδιαφέρον.
  • Κρατήστε απασχολημένα τα χέρια τους, όσο είναι δυνατόν. Αν μασάνε τα νύχια τους ενώ τους διαβάζετε μια ιστορία, βάλτε τα να γυρίζουν τις σελίδες για να έχουν τα χέρια τους μια δουλειά να κάνουν.
  • Με τη σύμφωνη γνώμη του παιδιού, μπορείτε να βάψετε τα νύχια με μπογιά που έχει πικρή γεύση. Τα κορίτσια μπορεί να σταματήσουν το δάγκωμα των νυχιών, απλά γιατί θα βάψουν τα νύχια τους όπως τα βάφει η μαμά και οι φιλενάδες της μαμάς.
  • Αν το πρόβλημα συνεχίσει με την ίδια ή αυξημένη ένταση και συχνότητα, τότε είναι καλό να ζητήστε τη βοήθεια ενός ειδικού.

Πότε πρέπει να ανησυχήσετε αν το παιδί σας δαγκώνει τα νύχια του;

Σε σπάνιες περιπτώσεις, σοβαρό δάγκωμα των νυχιών μπορεί να σημάνει υπερβολικό άγχος. Συμβουλευτείτε τον παιδίατρο αν το δάγκωμα των νυχιών προκαλεί πληγές στα δάχτυλα, αν έχει και άλλες παράξενες συμπεριφορές (όπως να τραβά τις βλεφαρίδες ή τα μαλλιά του) ή αν δεν είναι κοιμάται καλά.