Σίγουρα το παιδί σας, όπως και τα δικά, μου, έγραψε γράμμα στον Αι-Βασίλη με αυτά που επιθυμεί να πάρει για δώρο φέτος τις γιορτές. Ίσως αναρωτιέστε αν θα μπορέσετε να πάρετε όλα τα δώρα που θέλει το παιδί σας, ίσως να σκέφτεστε ότι οικονομικά δε βγαίνετε φέτος, ίσως να αναρωτιέστε «μα καλά, τα «χρειάζεται» πραγματικά όλα αυτά τα παιχνίδια;». Ίσως κυνηγώντας τα δώρα, ξεχάσαμε τα Χριστούγεννα!


Γιατί αγοράζουμε δώρα;

Να μια καλή ερώτηση που θα πρέπει να κάνει καθένας στον εαυτό του τις γιορτινές αυτές ημέρες!  Συνήθως αγοράζουμε δώρα γιατί, με κάποιον τρόπο, αποτελούν «φάρμακο» στις στεναχώριες της καθημερινότητας που μας παίρνουν από κάτω. Σύμφωνα με την έρευνα της Δρ. Βαrrett, αγοράζουμε δώρα επειδή:

  • θέλουμε να εντυπωσιάσουμε κάποιον
  • για να δούμε το χαμόγελο να φωτίζει το πρόσωπο του αποδέκτη του δώρου μας
  • από υποχρέωση, χωρίς να αισθανόμαστε την ανάγκη να το κάνουμε
  • επειδή διαλέγουμε κάποιο αντικείμενο που είναι η τελευταία λέξη της μόδας και προσφέροντάς το σε κάποιον ανυψώνουμε τον εαυτό μας (δείχνουμε ότι είμαστε ενήμεροι και ‘κουλ’)
  • για να εντυπωσιάσουμε τον άλλον
  • για να υποχρεώσουμε τον άλλον
  • για να αισθανόμαστε ότι έχουμε το πάνω χέρι

Οι γονείς πάλι αγοράζουν τα μεγαλύτερα/καλύτερα/ωραιότερα δώρα στα παιδιά τους επειδή νιώθουν ενοχές για τον λίγο χρόνο που έχουν γι’ αυτά και προσπαθούν με αυτό τον τρόπο να ισοφαρίσουν τα πράγματα.  Τελικά αγοράζουμε δώρα για να προβάλλουμε τον εαυτό μας και να ικανοποιήσουμε τον εγωισμό μας ή αγοράζουμε δώρα πραγματικά για την χαρά της προσφοράς και για να ικανοποιήσουμε τον άλλον;


Χριστούγεννα και… ψυχολογικά λάθη

Όταν η ανταλλαγή δώρων…..

Φέρνει στεναχώρια αντί χαρά: πολύ πριν τις γιορτές αλλά ακόμα και την τελευταία στιγμή, σπάει κανείς το κεφάλι του για να βρει το δώρο που θα ευχαριστήσει το κάθε άτομο στη λίστα του, και πάλι δεν είναι σίγουρο αν ο αποδέκτης του δώρου θα ευχαριστηθεί.

Γίνεται παρά τη θέληση του ατόμου: ο σύγχρονος κανόνας λέει ότι κάποιος μπορεί να σας υποχρεώσει κατά κάποιον τρόπο να του πάρετε δώρο αν πρώτος αυτός σας πάρει κάτι.  Πρόκειται για… εκβιασμό!

Φέρνει δώρα τα οποία κανένας άνθρωπος στα λογικά του δεν θα αγόραζε για τον εαυτό του;  Άχρηστα αντικείμενα, κακόγουστα διακοσμητικά, δώρα της τελευταίας στιγμής που δείχνουν ότι αγοράστηκαν καθαρά από υποχρέωση, χωρίς καμία σκέψη για τα γούστα ή τις ανάγκες του αποδέκτη τους.

Προκαλεί εκνευρισμό. Γιατί, παρόλα αυτά, κανείς έχει να κάνει τα συνηθισμένα του ψώνια και να υποστεί συνωστισμό και σκούντημα.


Υπάρχει Αντίδοτο;

Βεβαίως, αρκεί κανείς να θέλει να το εντάξει στη ζωή του!  Δεν πρέπει να σταματήσει η ανταλλαγή δώρων, το γιορτινό στόλισμα και οι διακοσμήσεις!  Αντίθετα, θα πρέπει να διατηρηθούν, ώστε να δίνουν μια διαφορετική διάσταση στις γιορτές και να τις κάνουν να ξεχωρίζουν από την καθημερινότητα.  Ωστόσο, αυτές οι εκδηλώσεις χρειάζεται να νοηματοδοτούνται και να συμβαίνουν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αναφοράς, που δεν περιορίζεται σε στείρες καταναλωτικές συνήθειες.  Καταρχήν, θα πρέπει να ξεκινήσουμε διδάσκοντας στα παιδιά για το πνεύμα των Χριστουγέννων (και συγχρόνως να το θυμόμαστε κι εμείς!).

  • Αντί οι ερωτήσεις προς τα παιδιά να περιορίζονται στο «τι δώρο θέλεις να σου φέρει ο Αι-Βασίλης;» ή «τι δώρα πήρες;», θα πρέπει να διευρυνθούν και να περιέχουν κι ερωτήσεις του στυλ «τι δώρο σκοπεύεις να κάνεις στη μαμά/μπαμπά/αδερφάκι, κλπ. σου;».
  • Μέσα από βιβλία και συζητήσεις θα πρέπει οι γονείς να δώσουν στο παιδί να καταλάβει το νόημα των Χριστουγέννων.
  • Οι γονείς μπορούν να ζητήσουν από το παιδί να διαλέξει ένα από τα παιχνίδια του που δεν το παίζει και να το χαρίσει σε κάποιο άλλο παιδάκι που το έχει ανάγκη.
  • Εθελοντική εργασία και προσφορά σε φιλανθρωπικούς σκοπούς (με χρήματα, παρουσία, ή εθελοντική εργασία) είναι  ωραία υπενθύμιση του πνεύματος των Χριστουγέννων.

Και τελευταίο, αλλά σημαντικότερο, το καλύτερο δώρο που μπορούμε και πρέπει να κάνουμε στα παιδιά μας φέτος τις γιορτές είναι να είμαστε χαμογελαστοί, ήρεμοι, να τους αφιερώσουμε χρόνο, να παίξουμε, να γελάσουμε, να αγκαλιαστούμε και να κυλιστούμε στον καναπέ μαζί τους και να τους δημιουργήσουμε αξέχαστες οικογενειακές αναμνήσεις που θα κρατήσουν μια ζωή!


 

Δρ. Λίζα Βάρβογλη

Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
https://www.facebook.com/lvarvogli/
www.varvogli.com


Η ∆ρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D., είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, με µεταπτυχιακή εκπαίδευση στα Πανεπιστήµια της Βοστώνης Tufts, Northeastern και Harvard (πτυχία Μάστερ, ∆ιδακτορικό και Μεταδιδακτορική Εκπαίδευση). Είναι µέλος του διδακτικού προσωπικού της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών, ΜΠΣ «Επιστήµη του Στρες και Προαγωγή της Υγείας» και διατηρεί ιδιωτικό γραφείο. Τα άρθρα της δηµοσιεύονται σε σηµαντικά ελληνικά και διεθνή επιστηµονικά περιοδικά.

Έχει γράψει επιστηµονικά συγγράµµατα και βιβλία αυτοβοήθειας, καθώς και πολλά παιδικά βιβλία. Για το βιβλίο της Το µυστήριο του σοκολατένιου γλυκού, από τη σειρά Ανελάντα και Μάξιµος – Πράκτορες Μυστηρίου, απέσπασε το 1ο Βραβείο Παιδικού Βιβλίου στα βραβεία Public το 2016. Την ίδια χρονιά βραβεύτηκε από την Unesco για την προσφορά της στα γράµµατα και τον πολιτισµό.