Ένα παιδί από την ηλικία των 2 ετών και πάνω είναι ιδιαίτερα εξωστρεφές, γεμάτο ενεργητικότητα, που νιώθει ότι ο κόσμος όλος του ανήκει. Είναι το κέντρο του σύμπαντός του και γρήγορα αρχίζει να έχει απαιτήσεις, κάποιες από τις οποίες δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν. Υπάρχουν στιγμές που η πειθαρχία είναι απαραίτητη και πρέπει να ειπωθεί ένα αυστηρό «όχι» αλλά κάθε στιγμή πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα παιδικά πείσματα με ηρεμία και υπομονή.


Πείσματα στη… «διαπασών»

Την πρώτη φορά που θα το εμποδίσετε με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να χάσει εντελώς τον έλεγχο, να φωνάζει, να ουρλιάζει, να κλαίει, να κλοτσάει, να πετάει πράγματα, να χτυπάζει, να σφαδάζει και κάποιες φορές να κρατάει την αναπνοή του. Συνήθως ένα τέτοιο ξέσπασμα διαρκεί από 30 δευτερόλεπτα έως δυο λεπτά, με ένταση που γρήγορα εξαντλείται. Αν ο γονιός εκφράσει οποιονδήποτε θυμό, το μόνο που θα κάνει είναι να χειροτερέψει τα πράγματα. Κατά κανόνα, οι προσπάθειες να ηρεμήσει το παιδί αποτυγχάνουν και αυτές.

Δεν υπάρχει τίποτε αφύσικο σε αυτές τις εκρήξεις. Ακόμα και οι ενήλικες χάνουν κάποια στιγμή την ψυχραιμία τους, βρίζουν και πετάγονται έξω από το δωμάτιο χτυπώντας την πόρτα. Εμείς έχουμε μάθει να ελέγχουμε αρκετά τον εαυτό μας, ώστε να μην αντιδρούμε έτσι πολύ συχνά και, όταν φτάνουμε σε έκρηξη, δεν ουρλιάζουμε και δεν χτυπιόμαστε στο πάτωμα. Τα παιδιά όμως των 2 χρονών, για παράδειγμα, δεν έχουν φτάσει σε επίπεδο αυτοελέγχου. Για αυτά, η έντονη απογοήτευση που νιώθουν, τα κάνει να εκφράσουν τη διαμαρτυρία τους με τον εντονότερο τρόπο που αντέχει το σώμα τους.

Παρότι τα δυο χρόνια είναι, συνήθως, η αποκορύφωση των πεισμάτων, μπορεί να τα δείτε από το 1 έως τα 4 χρόνια. Περίπου το 80% των παιδιών αυτής της ηλικίας κάνει σε κάποιο βαθμό πεισματικά ξεσπάσματα και είναι το ίδιο συχνά στα κορίτσια, όπως και στα αγόρια. Κάποια παιδιά είναι ιδιαίτερα επιρρεπή αυτήν την περίοδο της ζωής και, για λίγο, μπορεί τα πείσματα να γίνουν καθημερινή κατάσταση. Άλλα, συνήθως εκείνα που έχουν μια ήρεμη και συγκροτημένη προσωπικότητα, σπάνια κάνουν πείσματα και, αν συμβεί, είναι μάλλον μικρής σημασίας.


Τι προκαλεί τα πείσματα;

Η αποτυχία του παιδιού να κάνει το δικό του προκαλεί πείσματα. Αν, για παράδειγμα, θέλει να κάνει κάτι που κάνει και η μητέρα του και αυτή το σταματάει επειδή ξέρει πως είναι πέρα από τις δυνατότητές του, η ματαίωση της επιθυμίας του για αυτοέκφραση και ανεξαρτησία, εύκολα θα το κάνει να χάσει τον έλεγχο.

Το ίδιο συμβαίνει όταν το νήπιο δεν καταφέρνει να βάλει σε λειτουργία κάτι ή όταν δεν πετυχαίνει στο στόχο που θέτει το ίδιο. Είναι σε ηλικία όπου μπορεί να οραματιστεί την πετυχημένη επίτευξη του στόχου που δουλεύει, αλλά το σώμα του δεν είναι ακόμα σε θέση να τα καταφέρει. Με άλλα λόγια, μπορεί να καταλάβει τι πρέπει να κάνει, προτού να μπορεί πραγματικά να τα καταφέρει σωματικά. Αν, αφού δοκιμάσει ξανά και ξανά, αποτυγχάνει συνεχώς, ενδέχεται τελικά να εκραγεί, καταστρέφοντας από την απογοήτευσή του το αντικείμενο με το οποίο ασχολείται.

Ίσως αυτό να είναι σκληρό μάθημα, αλλά μαθαίνει τα όριά του και είναι μια πολύτιμη εμπειρία. Λίγο – λίγο αρχίζει να εκτιμά τις πνευματικές του ικανότητες, τις σωματικές του δυνάμεις και τις κοινωνικές του επιρροές και ανακαλύπτει, επίσης, που είναι τα όριά τους.


Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Μην προκαλέσετε καυγά.  Tο πιθανότερο είναι να κάνετε την κατάσταση χειρότερη. Παρατηρήστε τη συμπεριφορά του και βρείτε ποιος είναι ο λόγος που την προκαλεί. Η υπομονή των γονιών είναι το κλειδί που ανοίγει όλες τις κλειδαριές.

Ακούστε το παιδί. Η διάθεση για επικοινωνία, χωρίς θυμό και εντάσεις, μπορεί να αποτελέσει τη “μαγική” λύση. Η συζήτηση θα αποσπάσει την προσοχή του παιδιού, θα το βοηθήσει να μειώσει την ένταση που νιώθει και σταδιακά θα μειωθεί και το πείσμα του. Αντίθετα, όταν οι γονείς δεν ακούν, το παιδί μπορεί να νιώσει απόρριψη και το πείσμα να γίνει ακόμα πιο έντονο.

Λειτουργήστε ως πρότυπο. Οι γονείς αποτελούν πρότυπα για τα παιδιά και τους μιμούνται. Όταν θυμώνουν ή νευριάζουν με το παραμικρό, τους δημιουργούν την αίσθηση ότι αυτός είναι ο σωστός τρόπος για να επικοινωνούν τα συναισθήματά τους και να συμπεριφέρονται.

Παραμείνετε ήρεμοι σε όλη τη διάρκεια του ξεσπάσματος. Ο θυμός φέρνει θυμό και οι φωνές περισσότερες φωνές. Η ήρεμη αντιμετώπιση, οι προσεκτικές εκφράσεις και οι ελεγχόμενες αντιδράσεις θα λειτουργήσουν ως ανάχωμα στη δική του έντονη αντίδραση. Αν δε φωνάζετε, δε θα έχει λόγο να συνεχίζει να φωνάζει. Και αν προσέξετε τα λόγια που θα χρησιμοποιήσετε, δε θα έχει λόγο να συνεχίζει να αντιδρά. Η γνωστή ατάκα των γονιών «θα γίνει επειδή το λέω εγώ» μόνο εμπρηστικά μπορεί να λειτουργήσει

Θυμηθείτε: ένα παιδί που μεγαλώνει με τρυφερότητα, κατανόηση και σταθερότητα θα μάθει να αντιμετωπίζει με αυτοπεποίθηση τον κόσμο και θα είναι προετοιμασμένο να δεχτεί τα όρια ως απαραίτητα.