Θλιβερή «πρωτιά» σε παγκόσμιο επίπεδο κατέχει η Ελλάδα στην παιδική παχυσαρκία, με την τελευταία έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) να δείχνει ότι το 44% των αγοριών και το 38% των κοριτσιών σχολικής ηλικίας είναι παχύσαρκα ή υπέρβαρα. Το γεγονός εντείνει και η οικονομική κρίση που συνεπάγεται ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες, κατανάλωση φθηνών και χαμηλής ποιότητας προϊόντων και μείωση της άσκησης. Έτσι, παρά το γεγονός ότι οι Έλληνες έχουν περιορίσει τις εξόδους για φαγητό και το «καλάθι της νοικοκυράς» δε γεμίζει πλέον με πολλά προϊόντα όπως στο παρελθόν, η παιδική παχυσαρκία βαίνει ανησυχητικά αυξανόμενη.

Φαίνεται, ίσως, παράδοξο το γεγονός ότι υπάρχει αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας παρά τη μείωση του εισοδήματος της οικογένειας αλλά αυτό εξηγείται από τις διατροφικές επιλογές που γίνονται στα νοικοκυριά. Μελέτες δείχνουν ότι το χαμηλό οικονομικό επίπεδο στην Ελλάδα έχει ωθήσει τους πολίτες σε μη υγιεινές συνήθειες ενώ τα νοικοκυριά διαθέτουν όλο και λιγότερα χρήματα, επιλέγοντας τρόφιμα φτηνά, με χαμηλή διατροφική αξία, αλλά θερμιδικά πυκνά, όπως επεξεργασμένα και συσκευασμένα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, λίπος και αλάτι, γλυκά και σοκολάτες, γρήγορο φαγητό, ενώ παράλληλα παραγκωνίζουν τα φρούτα, τα λαχανικά και τα ψάρια.

Σύμφωνα, εξάλλου, με τους ειδικούς, η πρόληψη και η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας είναι συνάρτηση του κοινωνικοοικονομικού επιπέδου των γονιών. Χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο συνεπάγεται αυξημένα ποσοστά υπέρβαρων παιδιών, καθώς δεν υπάρχει ούτε ενημέρωση, ούτε ενδεχομένως διάθεση για σωστή διατροφή και άσκηση. Επίσης, τα μειωμένα έσοδα της οικογένειας οδηγούν και την μητέρα στην αναζήτηση εργασίας συμβάλλοντας έτσι στην παιδική παχυσαρκία, καθώς θα αφιερώνει λιγότερο χρόνο στο μαγείρεμα, αυξάνοντας την πιθανότητα η οικογένεια να καταναλώνει προπαρασκευασμένες τροφές.

Ακόμη, τα παιδιά αυτών των οικογενειών φαίνεται να διαθέτουν περισσότερο χρόνο στην τηλεόραση, σε αντίθεση με τα άλλα παιδιά που αφιερώνουν τον αντίστοιχο χρόνο σε αθλητικές δραστηριότητες. Τέλος, η αύξηση της τιμής των φρούτων και των λαχανικών καθιστούν απαγορευτική την κατανάλωση τους σε πλήθος οικογενειών, αποκλείοντας έτσι από το καθημερινό διαιτολόγιο υγιεινά τρόφιμα, υψηλής διατροφικής αξίας.


Έρευνα : Η οικονομική κρίση αυξάνει την παιδική παχυσαρκία

Για πρώτη φορά επιχειρήθηκε να αποτυπωθεί σε μελέτη η επίπτωση της οικονομικής κρίσης στην υγεία της οικογένειας και, έτσι, η ελληνική επιστημονική ομάδα που συμμετείχε στη μελέτη COSI συσχέτισε το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα με αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία της μελέτης, σημαντική είναι η αύξηση των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών στις ηλικίες 6-9 ετών, ενώ:

  1. Σε αγόρια 7 ετών που ζούσαν σε οικογένειες με ετήσιο εισόδημα κάτω των 12.000 ευρώ ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ήταν 18,1 kg/m2, ενώ στα συνομήλικά τους με εισόδημα άνω ή ίσο των 30.000 ευρώ ήταν 17,7 kg/m2.
  2. Σε κορίτσια 7 ετών που ζούσαν σε οικογένειες με ετήσιο εισόδημα κάτω των 12.000 ευρώ ο ΔΜΣ ήταν 17,83 kg/m2 ενώ στα συνομήλικά τους με εισόδημα άνω ή ίσο των 30.000 ευρώ 16,75 kg/m2.
  3. Τα ποσοστά παχυσαρκίας στα αγόρια 7 ετών ήταν 25,5% για οικογενειακό εισόδημα κάτω των 30.000 ευρώ και 6,7% για μεγαλύτερο ή ίσο με 30.000 ευρώ.
  4. Τα αντίστοιχα ποσοστά στα κορίτσια 7 ετών ήταν 26,4% για κάτω των 30.000 ευρώ ετήσιο οικογενειακό εισόδημα και 12,5% για εισόδημα μεγαλύτερο ή ίσο των 30.000.

Άσκηση και υγιεινή (όχι ακριβή) διατροφή για τα παιδιά

Την αύξηση του μέσου σωματικού βάρους των παιδιών κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, επιβεβαιώνει και στην «Καθημερινή» ο Ευθύμιος Καπάνταης, πρόεδρος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Παχυσαρκίας (ΕΙΕΠ), καθώς όπως τονίζει οι πολίτες αναγκάζονται πλέον να τρέφονται με φθηνά τρόφιμα τα οποία τις περισσότερες φορές είναι φτωχά σε διατροφική αξία.

Όπως τονίζει ο κ. Καπάνταης στην «Καθημερινή», η παχυσαρκία μειώνει σημαντικά το προσδόκιμο ζωής ενός ανθρώπου, ωστόσο οι παχύσαρκοι δεν υποφέρουν μόνο από σωματικά αλλά και από κοινωνικά και ψυχολογικά συμπτώματα. «Τα κοινωνικά θέματα επηρεάζουν πιο πολύ τα παιδιά γιατί τα παιδιά είναι πολύ αυστηροί κριτές. Όσο δεν συμμετέχει σε κοινωνικές δραστηριότητες ένα παιδί τόσο θα συνεχίσει να τρέφεται ανθυγιεινά».

Ο ίδιος υπογραμμίζει, επίσης, ότι η οικονομική δυσχέρεια δεν πρέπει να χρησιμεύσει ως δικαιολογία για κακές διατροφικές επιλογές. «Λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν πώς να αγοράζουν έξυπνα, επιλέγοντας π.χ. φθηνότερες αλλά πλούσιες σε διατροφική αξία τροφές όπως οι σαρδέλες και ο γαύρος» σημειώνει χαρακτηριστικά.


Συμβουλές για οικονομική και υγιεινή διατροφή στο παιδί

  • Προτιμήστε να αγοράζετε τα υλικά και να μαγειρεύετε στο σπίτι. Είναι πιο φτηνό, ενώ γνωρίζετε την ποιότητα των υλικών που χρησιμοποιείτε. Μειώστε την κατανάλωση κρέατος σε μια φορά την εβδομάδα.
  • Φτιάξτε στο σπίτι το κολατσιό των παιδιών για το σχολείο. Συμπεριλάβετε φρούτα και λαχανικά. Αποφύγετε να τους δίνετε έτοιμα γλυκίσματα και αλμυρά σνακ, όπως πατατάκια και κρουασάν.
  • Αντικαταστήστε τους χυμούς και τα αναψυκτικά που περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη με νερό, γάλα και φυσικούς χυμούς χωρίς ζάχαρη
  • Αν το παιδί δε τρώει λαχανικά, δοκιμάστε να τα λιώσετε στο μπλέντερ και να τα αναμίξετε σε φαγητά που τρώει π.χ. χρησιμοποιείστε τα ως τη βάση μιας σπιτικής πίτσας μαζί με ντομάτα, τυρί και γαλοπούλα. Δοκιμάστε πρώτα την εισαγωγή των πιο γλυκών λαχανικών, όπως το καρότο, το κολοκύθι, το μπιζέλι και η πατάτα.
  • Μην επιβραβεύεται το παιδί με σοκολάτα ή γλυκό όταν τρώει κάτι που δεν του αρέσει. Επιβραβεύστε το με αγαπημένες ασχολίες π.χ. βόλτα στο πάρκο, με ενθάρρυνση και προσοχή και με έπαινο π.χ. “μπράβο, κέρδισες ένα αυτοκόλλητο” ή κάτι συμβολικό.
  • Αν σας ζητά επανειλημμένα την κατανάλωση γλυκών, προσπαθήστε να του προσφέρετε επιλογές φαγητών που έχουν γλυκιά γεύση. Δώστε του υγιεινές επιλογές π.χ. γιαούρτι, φρούτο, γάλα με δημητριακά κλπ.
  • Περιορίστε κατά πολύ επιλογές όπως σοκολάτες, μπισκότα, κέικ, γλυκά, γαριδάκια, χυμούς φρούτων κλπ. Υπάρχουν πιο υγιεινές και οικονομικές επιλογές, αρκεί να αφιερώσετε χρόνο.
  • Επικοινωνήστε με το παιδί σας. Μιλήστε μαζί του για να ανακαλύψετε τι δεν του αρέσει και γιατί. Αν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος φόβος ή ανησυχία.
  • Μη μαγειρεύετε διαφορετικό φαγητό στα παιδιά. Είναι σημαντικό να σερβίρεται το ίδιο φαγητό σε όλη την οικογένεια
  • Μην πιέζετε τα παιδιά σας να φάνε όλο το φαγητό τους, αν νιώθουν χορτάτα. Είναι σημαντικό να καταλαβαίνουν το αίσθημα κορεσμού.
  • Μη διαπραγματεύεστε την κατανάλωση κάποιου καινούριου φαγητού. Παρουσιάστε το στο πιάτο μαζί με άλλα φαγητά, που είναι αποδεκτά από το παιδί και δώστε τον απαραίτητο χρόνο. Μπορεί να χρειαστεί έκθεση στο καινούριο φαγητό μέχρι και για 15 φορές, μέχρι αυτό να γίνει αποδεκτό.
  • Να έχετε υπομονή και να μην απογοητεύεστε εύκολα. Πάντα υπάρχουν λύσεις.

Πηγή:

mednutrition.gr, newsbeast.gr, dianeosis.org, logodiatrofis.gr