Πολλοί γονείς αναρωτιούνται ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να βοηθήσουν το παιδί τους το καλοκαίρι, ώστε να ξεκινήσει δυναμικά την επόμενη σχολική χρονιά και να είναι καλός μαθητής – μήπως να πάρουν τα βιβλία της επόμενης τάξης και να αρχίσει να διαβάζει, να λύσει πολλές ασκήσεις μαθηματικών, να γράφει κάθε μέρα ορθογραφία, κλπ. Η απάντηση είναι… ΤΙΠΟΤΑ από αυτά! Το μαγικό κλειδί συνοψίζεται σε τρεις λέξεις: παιδί και δημιουργικότητα.

Όσο και αν σας φαίνεται παράξενο, νέες έρευνες δείχνουν ότι αν θέλουμε να έχουμε έξυπνα παιδιά που είναι καλοί μαθητές και πετυχαίνουν στη ζωή τους, τότε θα πρέπει να καλλιεργήσουμε τη δημιουργικότητά τους! Το καλοκαίρι είναι η καλύτερη εποχή για να βοηθήσουμε το παιδί να αξιοποιήσει τις δημιουργικές του ικανότητες.

Να ξεκαθαρίσουμε εδώ ότι αντίθετα με το τι πιστεύει ο πολύς κόσμος, η δημιουργικότητα δε σχετίζεται αποκλειστικά με τις τέχνες, τη μουσική, τη ζωγραφική, το θέατρο, το σινεμά, και τις άλλες καλές τέχνες.


Γεννιέσαι ή γίνεσαι δημιουργικός;

Η δημιουργικότητα δεν είναι απλώς κάτι έμφυτο, σαν το ταλέντο, με την οποία γεννιέται κάποιος, αλλά πρόκειται για μια ικανότητα την οποία την καλλιεργούμε με την εξάσκηση. Η δημιουργικότητα είναι ένας τρόπος σκέψης, μία μορφή ευφυΐας ή, αν προτιμάτε, μια από τις δυνάμεις του μυαλού που βοηθάει το παιδί να λύνει προβλήματα, να σκέφτεται με νέους τρόπους και να εξερευνεί καινούργιες περιοχές γνώσεων και ενδιαφερόντων. Με βάση αυτό τον ορισμό, η δημιουργικότητα σχετίζεται με την επιτυχία στον κόσμο της τέχνης, της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Τα παιδιά που έχουν ενθάρρυνση από τους γονείς τους να καλλιεργούν τη δημιουργικότητά τους έχουν υψηλότερη αυτοπεποίθηση και πιο δυνατά κίνητρα για επιτυχία.

Η δημιουργικότητα είναι κλειδί για την επιτυχία σχεδόν στο κάθε τι, όπως επίσης είναι απαραίτητη για την υγεία και τη χαρά των παιδιών. Έτσι, οι έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά που από μικρή ηλικία είναι δημιουργικά, μεγαλώνοντας έχουν πολλές επιτυχίες σε διάφορους τομείς της ζωής τους.


Γιατί είναι σημαντική η δημιουργικότητα;

Επειδή ακριβώς η δημιουργικότητα είναι ένας τρόπος σκέψης και εξυπνάδας, είναι σημαντική στην παιδική ηλικία. Η δημιουργικότητα διδάσκει διαφορετικούς τρόπους σκέψης για να λύσει το παιδί προβλήματα μαθηματικών, τεχνολογίας, γλώσσας, συναισθηματικά ή κοινωνικά ζητήματα που το απασχολούν. Η δημιουργική σκέψη εμπεριέχει τη φαντασία, καθώς και βασικές αρχές της επιστημονικής σκέψης, όπως επίσης και επικοινωνία, φυσική ικανότητα να εκτελέσει κανείς κάποια πράξη, να δει τις διαστάσεις ενός προβλήματος, να ‘προβάρει’ διάφορες λύσεις μέχρι να βρει τη σωστή, αλλά και να δώσει διαφορετικές ερμηνείες ή να χρησιμοποιήσει σύμβολα, που είναι η βάση της ανάγνωσης, των μαθηματικών, του κώδικα και της τεχνολογίας.


Σε τι βοηθάει η δημιουργικότητα

Σύμφωνα με πολλές επιστημονικές έρευνες, η δημιουργικότητα βοηθάει το παιδί στα παρακάτω:

1-Η δημιουργικότητα βοηθάει στην ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης

Μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες, πχ ζωγραφική, το παιδί μπορεί να εκφράσει και να διαχειριστεί έντονα συναισθήματα, όπως ο θυμός ή το άγχος.

2- Η δημιουργικότητα βοηθάει στην ανάπτυξη της κοινωνικής νοημοσύνης

Μέσα από δημιουργικές κοινωνικές δραστηριότητες, όπως είναι η μουσική, ο χορός, το τραγούδι, το κουκλοθέατρο και οι διάφορες παραστάσεις, το μικρό παιδί μαθαίνει να δίνει προσοχή στον κοινωνικό του περίγυρο και να συνεργάζεται με άλλα παιδιά. Μαθαίνει ότι υπάρχουν κοινωνικοί κανόνες, κανόνες που διέπουν τις διαφορετικές δραστηριότητες, μαθαίνει να περιμένει τη σειρά του, αλλά και να συνεργάζεται με άλλους.

 3- Η δημιουργικότητα βοηθάει στην ανάπτυξη της φυσικής ανάπτυξης

Όταν το παιδί χρησιμοποιεί μαρκαδόρους, ξυλομπογιές, ψαλίδι, πλαστελίνες  και διάφορα υλικά για να δημιουργήσει, ενισχύεται  η λεπτή κινητικότητα και ο οπτικο-κινητικός συντονισμός, δηλαδή το μάτι με το χέρι, απαραίτητες δεξιότητα για τη γραφή, τα σπορ και άλλες δραστηριότητες. Η δημιουργικότητα επίσης προάγει την αδρή κινητικότητα, μέσα από δραστηριότητες όπως ο χορός, το θεατρικό παιχνίδι και  οι διάφορες κατασκευές και παιχνίδια στη φύση.

 4- Η δημιουργικότητα βοηθάει στην ανάπτυξη των γλωσσικών ικανοτήτων και της ανάγνωση

Μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες τα παιδιά μαθαίνουν  νέο λεξιλόγιο, χτίζουν προτάσεις και συνδέουν τις σκέψεις τους  με τον λόγο.

5- Η δημιουργικότητα βοηθάει στη διανοητική ανάπτυξη

Όταν ένα παιδί ασχολείται με δημιουργικές δραστηριότητες, επιτείνει και συγκεντρώνει την προσοχή του, συνδυάζει διαφορετικές μεταξύ τους πληροφορίες για να δημιουργήσει κάτι καινούργιο και έτσι μαθαίνει νέα πράγματα, ενώ ταυτόχρονα ακονίζει τις διανοητικές του ικανότητες. Όταν το παιδί χρησιμοποιεί τη φαντασία του, σκέφτεται νέες ιδέες, βρίσκει πρωτότυπες λύσεις και βλέπει τον κόσμο από διαφορετικές οπτικές γωνίες.


Οι 7 καλύτεροι τρόποι για να καλλιεργήστε τη δημιουργικότητα του παιδιού σας

  1. Προσφέρετε στο παιδί σας το βασικό συστατικό για τη δημιουργική σκέψη- άφθονο χρόνο! Τα παιδιά χρειάζονται ελεύθερο, μη δομημένο χρόνο για να παίξουν και να αφήσουν τη φαντασία τους ελεύθερη, χωρίς να περιορίζονται από τις οδηγίες των ενηλίκων ή από εμπορικά παιχνίδια που δεν αφήνουν περιθώρια για αυτοσχεδιασμό (πχ, ).
  2. Ένα άλλο βασικό συστατικό για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας είναι ο χώρος και το περιβάλλον του παιδιού. Αφήστε τα ηλεκτρονικά στην άκρη και αξιοποιήστε τις δυνατότητες που σας δίνει η φύση για να καλλιεργήσει το παιδί σας τη δημιουργικότητά του: αφήστε το να εξερευνήσει την παραλία, να μαζέψει βότσαλα, να ψάξει για κοχύλια, να χτίσει κάστρα, να μετρήσει σύννεφα  στον ουρανό και να φανταστεί με τι μοιάζει το σχήμα τους…
  3. Ασχοληθείτε εσείς με κάτι δημιουργικό και δώστε το καλό παράδειγμα!
  4. Μην επιβραβεύετε τη δημιουργικότητα, επειδή τα κίνητρα συχνά εμποδίζουν τη δημιουργική διαδικασία και μειώνουν την ποιότητα και ποσότητα των σκέψεων.
  5. Παίξτε παιχνίδια δημιουργικότητας, (πχ στο αυτοκίνητο, στην παραλία) όπου κοιτάζοντας τα σύννεφα λέτε τι βλέπετε στο σχήμα τους (χωρίς να κρίνετε όμως σωστό/λάθος), ή προσπαθώντας να βρείτε όσο περισσότερες διαφορετικές χρήσεις για ένα αντικείμενο, όπως πχ ένα τούβλο.
  6. Συζητήστε με το παιδί σας για διάφορα θέματα και αναπτύξτε επιχειρήματα, διαφωνήστε και επιτρέψτε του να εκφράσει διαφορετική γνώμη. Ενθαρρύνετέ το να βρει διαφορετικές λύσεις σε κάποιο ζήτημα ή πρόβλημα.
  7. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να διαβάσει βιβλία και να ζωγραφίσει, να κάνει κατασκευές, να παίξει στη φύση, να κάνει συλλογές, να ασκήσει τις δημιουργικές του ικανότητες με διάφορους τρόπους.

Διαλέξτε για το παιδί σας βιβλία δημιουργικής απασχόλησης που καλλιεργούν τη φαντασία και τονώνουν την αυτοπεποίθηση (μέσα από απλές ασκησούλες), όπως αυτά που έγραψα πρόσφατα και κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Mamaya.


Ξέρατε ότι…

Έρευνες δείχνουν ότι η εμπειρία της παιδικής ηλικίας έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τα τελευταία χρόνια, εμποδίζοντας την ανάπτυξη της δημιουργικής σκέψης. Η πληθώρα παιχνιδιών και ηλεκτρονικών «ταΐζουν» τα παιδιά με χαρακτήρες, πλοκή, εικόνες, αντικείμενα, με αποτέλεσμα τα παιδιά να μην αφήνουν τη φαντασία τους ελεύθερη να δημιουργήσει κάτι νέο. Όταν το παιδί δεν μπορεί να πάρει ένα ξύλο και να το μετατρέψει σε σπαθί για τις ανάγκες του παιχνιδιού, αλλά χρησιμοποιεί ένα συγκεκριμένο σπαθί από το Star Wars με τα ανάλογα κοστούμια, τότε η φαντασία του φρενάρει και δε δημιουργεί η ίδια νέους κόσμους και νέες πιθανότητες.


Δρ. Λίζα Βάρβογλη

Ψυχολόγος-Συγγραφέας
https://www.facebook.com/lvarvogli/
www.varvogli.com


Η ∆ρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D., είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, με µεταπτυχιακή εκπαίδευση στα Πανεπιστήµια της Βοστώνης Tufts, Northeastern και Harvard (πτυχία Μάστερ, ∆ιδακτορικό και Μεταδιδακτορική Εκπαίδευση). Είναι µέλος του διδακτικού προσωπικού της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών, ΜΠΣ «Επιστήµη του Στρες και Προαγωγή της Υγείας» και διατηρεί ιδιωτικό γραφείο. Τα άρθρα της δηµοσιεύονται σε σηµαντικά ελληνικά και διεθνή επιστηµονικά περιοδικά.

Έχει γράψει επιστηµονικά συγγράµµατα και βιβλία αυτοβοήθειας, καθώς και πολλά παιδικά βιβλία. Για το βιβλίο της Το µυστήριο του σοκολατένιου γλυκού, από τη σειρά Ανελάντα και Μάξιµος – Πράκτορες Μυστηρίου, απέσπασε το 1ο Βραβείο Παιδικού Βιβλίου στα βραβεία Public το 2016. Την ίδια χρονιά βραβεύτηκε από την Unesco για την προσφορά της στα γράµµατα και τον πολιτισµό.