Ένα από τα πιο συχνά προβλήματα υγείας του παιδιού είναι η οξεία μέση ωτίτιδα. Πρωτοεκδηλώνεται  πριν το παιδί ξεκινήσει τον παιδικό σταθμό και υποχωρεί συνήθως μετά την ηλικία των έξι ετών. Βασική αιτία είναι η δυσλειτουργία της  ευσταχιανής σάλπιγγας. Άλλες συχνές αιτίες είναι:

  • Τα παιδιά αυτής της ηλικίας έχουν ευαίσθητο και ανώριμο ανοσοποιητικό σύστημα.
  • Η ευσταχιανή σάλπιγγα – ο «σωλήνας» που ενώνει το αυτί με τη μύτη – είναι πιο κοντή και  πιο οριζόντια από ότι  θα έπρεπε.  Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να περνούν πιο εύκολα στο αυτί οι  εκκρίσεις της μύτης όταν το παιδί έχει κρυολόγημα .
  • Οι διογκωμένες αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) μπλοκάρουν την ευσταχιανή σάλπιγγα. Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις διογκώνονται λόγω της ανοσολογικής διέγερσης που συμβαίνει στα πρώτα χρόνια της ζωής, εξαιτίας της  μεγάλης συχνότητας των λοιμώξεων στις μικρές ηλικίες .
  • Τα παιδιά που εμφανίζουν αλλεργίες είναι πιο ευαίσθητα στις επανειλημμένες ωτίτιδες λόγω των αλλεργικών αντιδράσεων καθώς τους προκαλούν οίδημα στην ευσταχιανή σάλπιγγα.
  • Η ανεπάρκεια της μαλθακής υπερώας (παρατηρείται στα παιδιά με σχιστίες) .

Τι είναι

Οξεία ωτίτιδα είναι η ανάπτυξη φλεγμονής στο μέσο αυτί (περιοχή πίσω από το τύμπανο). Συνήθως παρουσιάζεται σαν επιπλοκή μιας λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. Μπορεί να συμβεί σε κάθε άνθρωπο, οποιασδήποτε ηλικίας και τις περισσότερες φορές η θεραπεία είναι εύκολη. Πιο συχνή, όμως, είναι στην παιδική ηλικία και δυσκολεύει τη ζωή των παιδιών και των γονιών. Η απλή οξεία μέση ωτίτιδα, όταν επαναλαμβάνεται σε τακτά διαστήματα, ονομάζεται υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτιδα, η οποία, αν δε θεραπευθεί οριστικά, μπορεί να γίνει χρόνια ωτίτιδα (υπάρχει δηλαδή μόνιμο ρήγμα στο τύμπανο και από το αυτί τρέχει υγρό). Σε κάποιες περιπτώσεις και η απλή οξεία μέση ωτίτιδα μπορεί να μετατραπεί σε χρόνια, αν και είναι μάλλον σπάνιο. Αν οι ωτίτιδες είναι συχνές και επίμονες, είναι δυνατό να προκαλέσουν και άλλα προβλήματα που μπορεί να επηρεάσουν την ακοή του παιδιού.


Η σωστή αντιμετώπιση

Οι ωτίτιδες αντιμετωπίζονται με επιτυχία με την κατάλληλη φροντίδα και θεραπεία. Τα πολύ μικρά παιδιά πιθανόν να χρειαστεί να διακόψουν τον παιδικό σταθμό καθώς και να υποβληθούν σε ανοσολογικό έλεγχο. Πολλοί συστήνουν τη χορήγηση χημειοπροφύλαξης (μικρής δόσης αντιβιοτικού) για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η βασική και πιο αποτελεσματική θεραπεία είναι η αδενοειδεκτομή και η τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού. Όταν η ωτίτιδα δεν ανταποκρίνεται στη συντηρητική αγωγή, τότε τα σωληνάκια είναι απαραίτητα και τοποθετούνται πάνω στο τύμπανο του αυτιού. Η διαδικασία πραγματοποιείται με ολική αναισθησία και ο χειρουργός ανοίγει μια μικρή τρύπα πάνω στο τύμπανο. Από αυτή την τρύπα, αφαιρεί το υγρό που βρίσκεται μέσα στο αυτί και τοποθετεί τα σωληνάκια. Η ακοή του παιδιού βελτιώνεται μόλις αφαιρείται το υγρό (εφόσον υπήρχε απώλεια ακοής λόγω του υγρού)  και το αυτί αερίζεται συνεχώς αποφεύγοντας έτσι τις συχνές μολύνσεις.

Τα σωληνάκια δεν χρειάζεται να αφαιρεθούν από το χειρουργό διότι μετά από διάστημα έξι μηνών αποβάλλονται από μόνα τους. Από την άλλη πλευρά, μέσα από την τρύπα μπορούν, αν δεν προσέξουμε πολύ, να περάσουν μικρόβια και νερό με αποτέλεσμα να προκληθούν μολύνσεις. Γι’ αυτό το λόγο, τα παιδιά με σωληνάκια πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά. Δεν πρέπει να βουτούν το κεφάλι τους μέσα στο νερό όταν κολυμπούν αλλά και να αποφεύγουν να μπει νερό στο αυτί τους, όταν κάνουν μπάνιο στο σπίτι. Αντίθετα, όταν δεν έχουν τοποθετηθεί σωληνάκια, τότε το κολύμπι όχι μόνο δεν προκαλεί προβλήματα αλλά αντίθετα ενδείκνυται καθώς βοηθά στην αντιμετώπιση της μέσης ωτίτιδας καθαρίζοντας το ρινοφάρυγγα.


Η πρόληψη

Αν και οι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν υπάρχει κάποια μέθοδος με εξασφαλισμένα αποτελέσματα για την πρόληψη της ωτίτιδας, υπάρχουν ωστόσο κάποιες συμβουλές που σίγουρα περιορίζουν τους κινδύνους που οδηγούν στην εμφάνισή της:

  • Απαγορεύεται το κάπνισμα σε χώρους όπου βρίσκονται μικρά παιδιά.
  • Η ατμόσφαιρα στους χώρους του σπιτιού και ειδικά στο παιδικό δωμάτιο πρέπει να είναι καθαρή, να τηρούνται σχολαστικά οι κανόνες υγιεινής και να υπάρχει σταθερή θερμοκρασία.
  • Ειδικότερα, αν πρόκειται για βρέφος που ταΐζεται με το μπιμπερό, θα πρέπει να το ανασηκώνετε ώστε να βρίσκεται σε ημικαθιστή θέση, γιατί, αν είναι ξαπλωμένο, το γάλα μπορεί να πάει στο αυτί και να δημιουργήσει κάποια μόλυνση .
  • Η βουλωμένη μυτούλα του μωρού θα πρέπει να καθαρίζεται σχολαστικά με ισότονο διάλυμα και έπειτα να το ταΐζετε.

Π. Μισυρλής
Χειρουργός ΩΡΛ
Εξειδικευμένος στην παιδιατρική ωτορινολαρυγγολογία & στην λειτουργική και αισθητική ρινοχειρουργική.
Διευθυντής ΩΡΛ τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων