Πρώτη φορά γονείς! Το νεογέννητο μωράκι σας, ένα θεόσταλτο δώρο στην αγκαλιά σας και μια πλημμύρα συναισθημάτων στην καρδιά σας. Ευτυχία, υπερηφάνεια, θαυμασμός, δέος, αλλά και ένταση, στρες, κούραση, νευρικότητα, ανησυχίες, ερωτηματικά. Πρέπει να εμπιστευτείτε το ένστικτό σας, αυτά που διαβάσατε περιμένοντας και συχνά δεν είναι ξεκάθαρα ή είναι αντικρουόμενα, όσα σας συμβουλεύουν συγγενείς και φίλοι ή νοιώθετε φόβο και αμφιβολίες ότι δεν κάνετε το σωστό και το καλύτερο για το μωρό σας;

ΜΗΝ ΠΑΝΙΚΟΒΑΛΛΕΣΤΕ. Επιλέξτε με προσοχή και σωστά κριτήρια τον παιδίατρό σας, οπλιστείτε με ψυχραιμία και υπομονή και ετοιμαστείτε να ζήσετε με το μικρό σας αγγελούδι τις πρώτες του εβδομάδες στο σπίτι. Το παρακάτω κείμενο θα σας διαφωτίσει σχετικά με τους συνήθεις προβληματισμούς και τα ερωτηματικά που διατυπώνουν οι γονείς, ποιες είναι οι φυσιολογικές καταστάσεις και σε ποια περίπτωση θα πρέπει να ανησυχήσετε.


Πώς είναι το φυσιολογικό νεογέννητο;

Έχει ρόδινο χρώμα, το δέρμα του είναι απαλό, αδιαφανές, κάποιες φορές με χνούδι ή ριτυδωμένο με απολέπιση (ξεφλούδισμα), αν έχει ηλικία κύησης πάνω από 39- 40 εβδομάδες. Κρατά τα πόδια και τα χέρια μαζεμένα και τα δάχτυλα κλειστά.
Αναπνέει από τη μύτη, έχει πολύ πιο συχνές αναπνοές (30-40 το λεπτό) και συχνότερο καρδιακό παλμό (120 το λεπτό) από τους ενήλικες. Το κεφάλι είναι μεγάλο σε σύγκριση με το κορμί και τα άκρα κοντά. Oι πηγές (πρόσθια και οπίσθια), είναι δύο μαλακά σημεία μπροστά στην κορυφή και στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Βρίσκονται στο σημείο συνένωσης διαφόρων οστών που δημιουργούν το κρανίο. Η πρόσθια πηγή κλείνει μέχρι τον 18ο μήνα και η οπίσθια μέχρι τον 3ο-4ο μήνα.
Το χρώμα των ματιών κατά τη γέννηση μπορεί να αλλάξει και οριστικοποιείται στον 6ο μήνα. Τα αυτιά είναι πολύ μαλακά και εύκολα μπορεί να «τσαλακωθούν» από το κεφάλι. Η κοιλιά φαίνεται μεγάλη και φουσκωμένη, επειδή οι μύες της είναι ακόμα πολύ αδύνατοι και αυτό είναι φυσιολογικό. Τα γεννητικά όργανα, φαίνονται μεγάλα και φουσκωμένα, αυτό οφείλεται στις ορμόνες της μαμάς και σύντομα θα υποχωρήσει. Η κεφαλή του πέους καλύπτεται από δέρμα, που λέγεται πόσθη, είναι φυσιολογικό να μην τραβιέται προς τα πίσω και δεν πρέπει να το δοκιμάζετε ποτέ. Το μωρό σας δεν έχει φίμωση.
Το νεογέννητο βλέπει, ακούει, γεύεται και μυρίζει. Γεννιέται με αντανακλαστικά. Συνηθίζει εύκολα σε ό,τι συμβαίνει στη ζωή του. Του αρέσει η αγκαλιά, θέλει συνήθως να κοιμάται πολύ, να τρώει συχνά, μπορεί να είναι γκρινιάρικο ή να κλαίει πολύ, δεν του αρέσει η πολλή ζέστη.


“Σημάδια” στον τοκετό (Birth marks)

Παρά το όνομά τους μερικά δεν είναι εμφανή στον τοκετό και εμφανίζονται σε λίγες εβδομάδες, κάποια εξαφανίζονται σταδιακά, τα περισσότερα είναι μόνιμα. Συνήθως είναι ακίνδυνα, κάποια χρειάζονται αντιμετώπιση για κοσμητικούς λόγους ή γιατί μεγαλώνουν γρήγορα. Λίγα μπορεί να αποτελούν σημάδι υποκείμενης νόσου.
Μογγολοειδείς ή Μοροειδείς κηλίδες: Μελανές ή μαύρες κηλίδες στους γλουτούς ή στην πλάτη που μοιάζουν με κτύπημα. Οφείλονται στην είσοδο στο δέρμα μελανινοκυττάρων. Υποχωρούν σταδιακά από μόνες τους.
Café au lait κηλίδες: Μελαγχρωματικές ή καστανογαλακτόχρωες κηλίδες ή πλάκες μικρότερες από 3 χιλιοστά, σε διάφορα σημεία του σώματος, χωρίς κλινική σημασία. Μεγαλύτερες από 4-6 εκατοστά ή πάνω από 6 κηλίδες χρειάζονται διερεύνηση.
Μελαγχρωματικός σπίλος: Σκουρόχρωμο σημάδι ποικίλου μεγέθους, συνήθως στο τριχωτό δέρμα της κεφαλής ή στον κορμό, εμφανές στη γέννηση. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν καταλαμβάνει μεγάλη έκταση.
“Τσίμπημα του πελαργού” ή “φιλί του αγγέλου”: Κόκκινη κηλίδα στον αυχένα, στο σημείο που αρχίζουν τα μαλλιά, λόγω πλούσιας αιμάτωσης της περιοχής, στα βλέφαρα ή μεταξύ των φρυδιών στο μέτωπο. Δεν πρέπει να συγχέεται με το αιμαγγείωμα. Συνήθως αποχρωματίζεται και υποχωρεί σταδιακά από μόνο του.
Αιμαγγειώματα: Αγγειακές δυσπλασίες σε διάφορες περιοχές, στο 10% των νεογνών, συχνότερα στα κορίτσια. Εμφανίζονται σε μερικές εβδομάδες μετά τη γέννηση, μεγαλώνουν ως το τέλος του χρόνου και μετά συνήθως υποστρέφονται. Φαίνονται σα φράουλα ή γρατζουνιά, ή μαύρισμα ή είναι επίπεδα. Αν δεν υποχωρήσουν ή μεγαλώνουν γρήγορα ή δημιουργούν πιεστικά φαινόμενα, ακολουθείται θεραπεία με laser. Aν υπάρχουν 3 ή περισσότερα, ή αιμαγγειώματα στο πρόσωπο, λαιμό, κρανίο ή ημιμόριο του προσώπου απαιτείται ιατρική διερεύνηση.


Συνήθη «αθώα» εξανθήματα

Κεχρίο (milia): Εμφανίζεται αμέσως μετά τη γέννηση, στη μύτη, μέτωπο, μάγουλα. Βλατίδες μεγέθους κεφαλής καρφίτσας, δε συρρέουν, αποτελούνται από υλικό της κερατίνης στιβάδας, εξαφανίζονται μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
Ιδρώα: Εμφανίζεται τις 12 πρώτες ώρες ζωής, όπου υπάρχουν ιδρωτοποιοί αδένες, οφείλεται σε απόφραξη των απεκκριτικών οδών του ιδρώτα. Εξαφανίζεται την 1η εβδομάδα , αν το βρέφος δεν υπερθερμαίνεται.
Τοξικό ερύθημα: Το πιο ασταθές, καλόηθες παροδικό εξάνθημα, από τη 2η ημέρα έως την 1η-2η εβδομάδα. Ακανόνιστες ερυθηματώδεις κηλίδες ή πλάκες σε διάφορα σημεία του σώματος, που περιέχουν μια κεντρική βλατιδοφυσαλίδα με λευκό ή κίτρινο υγρό. Διαρκεί λίγες ημέρες και εξαφανίζεται.
Νεογνική ακμή: Προσβάλλεται σχεδόν το 20% των νεογνών, συχνότερα τα αγόρια. Οφείλεται σε διέγερση των σμηγματογόνων αδένων τους από τις ορμόνες της μητέρας. Κόκκινα σπυράκια στα μάγουλα, το μέτωπο και το πηγούνι, συνήθως τις τρεις πρώτες εβδομάδες. Υποχωρούν χωρίς θεραπεία σε λίγες εβδομάδες.


Πώς πρέπει να φροντίζω τον ομφαλό, πότε θα πέσει, πότε πρέπει να ανησυχήσω;

Η αποστολή του ομφάλιου λώρου, της γραμμής ζωής του εμβρύου, τελειώνει με τον τοκετό. Το κολόβωμα που απομένει μετά την απολίνωση, αποξηραίνεται σταδιακά και αποχωρίζεται οριστικά σε 2-3 εβδομάδες. Στο διάστημα αυτό πρέπει να το διατηρείτε καθαρό και στεγνό, με βαμβάκι εμποτισμένο με οινόπνευμα ή αντισηπτικό, αλλά όχι ταυτόχρονα, 2-3 φορές την ημέρα. Μη φοβάστε τους χειρισμούς, το μωρό σας δεν πονά Αποφύγετε στενά ρούχα, επιδέσμους, φάσκιωμα, επαφή με τα ούρα, αφήστε τον ομφαλό έξω από την πάνα. Αφήστε το να αποχωριστεί μόνο του, χωρίς βία. Ο ιστός που απομένει για λίγες ημέρες είναι υγρός, πιθανόν με κίτρινο έκκριμμα ή σταγόνες αίμα και μυρίζει. Συνεχίστε την ίδια περιποίηση μέχρι να στεγνώσει τελείως.
Επισκεφτείτε αμέσως τον παιδίατρό σας αν διαπιστώσετε ερυθρότητα και ευαισθησία περιομφαλικά, δυσοσμία ή πύον. Αυτά είναι σημεία αρχόμενης φλεγμονής, που ονομάζεται ομφαλίτιδα και η οποία μπορεί να εξελιχτεί σύντομα σε πολύ σοβαρή και να χρειαστεί εισαγωγή στο νοσοκομείο.


Το μωρό μου είναι κίτρινο. Τι πρέπει να κάνω;

Tα περισσότερα νεογέννητα (20-40%) παρουσιάζουν την 3η-4η ημέρα ζωής φυσιολογικό ίκτερο. Οι τιμές δεν ξεπερνούν τα 15mg %, είναι ακίνδυνος για το μωρό και υποχωρεί σταδιακά μέχρι τη 14η ημέρα ζωής. Προτιμήστε ηλιόλουστο δωμάτιο, σιτίζετε συχνά το μωρό σας (ανά δίωρο), μην παραλείπετε γεύματα, μη διακόπτετε το θηλασμό (μόνο δοκιμαστικά 1-2 ημέρες). Ο ίκτερος από θηλασμό αφορά μόνο 1% των νεογνών, εμφανίζεται την 4η-7η ημέρα ζωής, είναι ακίνδυνος, δεν φτάνει ποτέ σε ψηλές τιμές και υποχωρεί σταδιακά μέχρι και τον 3ο μήνα ζωής. Αξιολογούμε το χρώμα του μωρού πάντα στο φως της ημέρας ή με λάμπες που εκπέμπουν λευκό φως.


Πότε θα ανησυχήσω, πότε θα καλέσω παιδίατρο;

*Ικτερος που επιμένει ή επιδεινώνεται μετά τη 14η ημέρα ζωής
*Ικτερος 1ης ή 2ης ημέρας ζωής
*Συνοδεύεται από πυρετό, ανησυχία, νωθρότητα
*Αν η ομάδα αίματος της μητέρας είναι Ο και το μωρό Α ή Β , ή αν είναι Rh αρνητική και το μωρό Rh θετικό και ο ίκτερος επιδεινώνεται
*Αν τα κόπρανα του μωρού είναι αποχρωματισμένα (λευκωπά)
*Αν το κίτρινο χρώμα επεκτείνεται προς τις κνήμες και τα πέλματα


Τι πρέπει να γνωρίζω για το μπάνιο του βρέφους μου;

Καλύτερα να γίνεται το βράδυ. Θερμοκρασία νερού 37 βαθμοί Κελσίου (θερμόμετρο μπάνιου). Όχι πολλή σαπουνάδα που ξηραίνει το ευαίσθητο δέρμα του. Συνιστώνται προϊόντα χωρίς σαπούνι και σε μικρές ποσότητες., οπότε δεν είναι απαραίτητο να το ξεπλένετε. Το πρόσωπο καθαρίζεται με βαμβάκι και νερό, χωρίς άλλα προϊόντα. Το ίδιο και η περιοχή της πάνας. Τα παιδικά υγρά μαντηλάκια είναι καλά και πρακτικά αλλά καλό είναι να μην χρησιμοποιούνται τις πρώτες βδομάδες ή αν το βρέφος έχει πολύ ευαίσθητο δέρμα.


Το μωρό κοιμάται την ημέρα και ξυπνά τη νύχτα, άλλαξε το «ρολόϊ » του;

Το βρέφος πρέπει να καταλάβει τη διαφορά ημέρας και νύχτας όσο πιο γρήγορα γίνεται. Μετά το βραδινό μπάνιο μασάζ με παιδικό λάδι, λοσιόν ή ελαιόλαδο το βοηθά να χαλαρώσει. Μετά το βραδινό γάλα το βάζουμε να κοιμηθεί χωρίς νανούρισμα στο κρεβατάκι του, με χαμηλό φως. Όταν ξυπνά τη νύχτα, δεν ανάβουμε έντονα φώτα, ούτε κάνουμε πολύ θόρυβο, δε μιλάμε και δεν παίζουμε. Την ημέρα το δωμάτιο πρέπει να είναι φωτεινό, να του μιλάμε, να τραγουδάμε και να το παίζουμε όταν είναι ξύπνιο, να έχουμε παιχνίδια που να μπορεί να τα βλέπει και να παίζει.


Ποιά η ιδανική θερμοκρασία του δωματίου του μωρού;

Είναι οι 22 βαθμοί Κελσίου, οπότε χρειάζεται να φοράει εσωτερικό φανελάκι, κάλτσες και κουστουμάκι με μακρύ μανίκι. Σκέπασμα με μία λεπτή κουβερτούλα και χωρίς σκουφάκι. Για τα πρόωρα απαιτούνται θερμοκρασίες 26-28 βαθμοί. Η ενδυμασία και τα σκεπάσματα αυξομοιώνονται ανάλογα με τη θερμοκρασία του δωματίου. Δεν συνιστάται ούτε πολλή ζέστη ούτε πολύ κρύο. Αν κρυώνει έχει κρύα και πιθανόν κυανωτικά άκρα τις πρώτες ημέρες ζωής. Αν ζεσταίνεται ιδρώνει, συνήθως πρώτα στον αυχένα, έχει βρεγμένα μαλλιά, κόκκινα μάγουλα, εξάνθημα από ζέστη, γρήγορη αναπνοή. Όσο πιο μικρό σε ηλικία και βάρος είναι, τόσο πιο πολύ επηρεάζεται από ακραίες θερμοκρασίες και ιδιαίτερα από το κρύο. Ο κρύος αέρας από κλιματισμό στο σπίτι ή το αυτοκίνητο να μη φυσάει απευθείας πάνω στο βρέφος, που πρέπει να είναι καλά ντυμένο και η θερμοκρασία όχι πολύ χαμηλή.


Πότε επιτρέπεται η βόλτα έξω από το σπίτι;

Από πολύ μικρή ηλικία, με προστασία από τον αέρα, τον καπνό και τον ήλιο (καπελάκι, ομπρελίτσα ή άλλο αντηλιακό κάλυμμα , αντηλιακή κρέμα). Αποφυγή κλειστών χώρων με συνωστισμό, στενή επαφή με άρρωστα άτομα και κυρίως παιδιά. Στη βόλτα με αυτοκίνητο, πρέπει να έχει κάθισμα αυτοκινήτου, πίσω ή στη θέση του συνοδηγού αν δεν υπάρχει αερόσακος. Το βρέφος να είναι δεμένο με τη ζώνη ασφαλείας του καθίσματος, το οποίο να είναι στερεωμένο στο αυτοκίνητο ώστε να κοιτάζει προς τα πίσω.


Πώς θα προφυλάξω το μωρό μου από τον αιφνίδιο θάνατο;

Τους πρώτους έξι μήνες καλύτερα να κοιμάται στο δωμάτιο σας. Συνιστάται κρεβατάκι ή καλαθάκι παιδικό, με σχετικά σκληρό στρώμα και πάντα ανάσκελα. Η αντίληψη ότι αν έχει αναγωγές ή κάνει εμετό κινδυνεύει να πνιγεί δε στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα. Μη χρησιμοποιείτε στρώμα από νερό, μαξιλαράκι, γούνες ζώων ή άλλες μαλακές επιφάνειες. Απομακρύνετε υφασμάτινα παιχνίδια, μικρά σεντονάκια και γενικά οτιδήποτε μπορεί να καλύψει το προσωπάκι του. Αποφύγετε την υπερθέρμανση, το κάπνισμα, αλκοόλ, φάρμακα στην εγκυμοσύνη. Απαγορεύεται το κάπνισμα στο σπίτι. Διατηρείστε το θηλασμό όσο γίνεται περισσότερο. Κάνετε τακτικές επισκέψεις στον παιδίατρο για παρακολούθηση.


Πηγή:

paidiatros.com